ت را در شمال کشور دارد. جمعیت شهر بابل در سرشماری سال ۱۳۹۰ برابر با ۲۱۹٬۴۶۷ نفر و جمعیت شهرستان بابل برابر با ۴۹۵٬۴۷۲ نفر بود. این شهرستان با وسعت ۱۵۷۸٫۱ کیلومتر مربع، دارای ٧ بخش، ١١ شهر، ١٣ دهستان و ٦٥٣ آبادی می‌باشد. بخش‌های بابل شامل: امیرکلا، بابل‌کنار، بندپی شرقی، بندپی غربی، گتاب، لاله‌آباد و مرکزی است و شهرهای آن شامل: بابل، احمدشهر، امیرشهر، آهنگرکلا، خوش‌رود، زرگرشهر،شهیدآباد، گتاب، گلوگاه، گنج‌افروز و مرزی‌کلا می‌باشد.
بابل یکی از شهرهای مهم شمال کشور در زمینه پزشکی، کشاورزی، دانشگاهی، سیاسی و تجاری است. این شهر در حد فاصل دریای مازندران و رشته کوه البرز قرار دارد. این شهر در ۱۵ کیلومتری دریای مازندران و ۲۱۰ کیلومتری شمال شرقی تهران، پایتخت ایران واقع شده‌است.

نام شناسی
وجه تسمیه بابل
بابل به معنی « جایی که آب فراوان دارد » است. بر اساس پژوهش های بدست آمده، نام «بابُـل» از دو تکواژ «با» و «بُل» تشکیل شده است. در گذشته تکواژ «با»، در لغت به معنی هر چیز مایع و در کاربرد روزانه به معنی «آب» استفاده می شد. کلمه «باران» یعنی «آبی که رانده می شود»، گواه این مطلب است. تکواژ «بُـل» نیز به معنی «فراوان و بسیار» است.  در سال ۱۳۷۲ تحقیقاتی در مورد نام شناسی شهر های باستانی مازندران به چاپ رسید که گویای این مطلب است.[

نام‌های پیشین
نام این شهر در روزگاران کهن مه میترا بوده‌است. در زبان‌های هند و اروپایی قدیم کلمه دیو به معنای خدا می‌باشد. مازندرانی‌ها در زمان گسترش آیین زرتشتی از پذیرش این آیین سر باز می‌زدند. در بخشهایی از مازندران مردم پیرو آیین “دیو یسنا” بودند و در برابر آیین جدید مقاومت می‌کردند.
تغییر نام بابل
در سال ۱۳۱۰ه.ش که نقشه‌کشی از شهر بابل آغاز می‌شود، به دستور پهلوی اول (رضا پهلوی) نام این شهر از بارفروش به بابُـل تغییر داده می‌شود. بابل در ۱۳۱۰/۹/۱ ه.ش به این نام تغییر یافت. نام بابُل از نام رودخانهٔ باوُل یا بابُل گرفته شده است. حتی در روزگارانی که نام این شهر بارفروش بود، رودخانه ها و نهرهایی با نام‌های باوُل و بابل در میان مردم شهرت داشته است. وجود روستاهای تاریخی با نام‌های بابلکان، بابلکنار و … نیز گویای این ادعاست.

جغرافیا
آب و هوا
از خصوصیات جالب شهرستان بابل این است که به دلیل دارا بودن سه نوع منطقه ی جلگه ای، کوهپایه ای و کوهستانی دارای دو نوع آب و هوا متفاوت است. آب و هوای شهر بابل به دلیل قرار گرفتن میان کوه و دریا، آب و هوای معتدل و مرطوب خزری دارد و قسمت های جنوبی شهرستان بابل به دلیل دارا بودن پوشش کوهستانی و ارتفاع زیاد آب و هوای سرد و کوهستانی دارد.
از خصوصیات بارز آب و هوای جلگه ای می توان به آن اشاره کرد این است که:
• بارش‌های جوی که خصوصا در فصل‌های خنک شدت می‌یابند.
• درجه حرارت نسبتا ملایمی در فصل زمستان و گرم درفصل تابستان دارد
• حرارت سالانه، اختلاف دمای کمی دارد

وضعیت جوی
بادها
از بادهای مهم و فصلی این منطقه میتوان به مواردی اشاره کرد:
سورتوک،از سیبری در زمستان ،باد خوش اباد، دره نور، اوزروا، گیل وا، بادسام

رودخانه‌ها
بابلرود: این رود از رودهای پر آب استان، در شهرستان بابل است که از کوههای سواد کوه سرچشمه می‌گیرد و شاخه مهم آن سجادرود است .این رود ۷۸ کیلومتر طول دارد که پس از گذر از غرب شهرستان بابل و آبیاری شالیزای‌های بابل، در به دریای خزر(مازندران) می ریزد . مصب این رود محل خوبی برای تفریحات آبی است.عمق این رود در قسمت های مرکزی بسیار کم و در هنگام ریختن به دریا بسیار زیاد است.
بدلیل بده (دبی) بالای این رود، بر روی این رود و شاخه هایش سد های متعددی قرار دارد که عبارتند از:
• سد خاکی البرز: بزرگ ترین سد خاکی کشور
• سد خاکی شیاده
• سد خاکی سنبل رود
• سد لاستيکی تنظيمی ميان دشت

سجادرود(سِجرو): منشأ اصلی این رود کوه های بلند بخش بندپی شرقی شهرستان بابل هستند که پس از گذشتن از ییلاق ها و روستاهای بخش بندپی شرقی و شرق شهر گلوگاه به بابلرود می ریزد. این رود یکی از شاخه های مهم بابلرود است.
کلا رود: این رود از کوه های بخش بندپی غربی واقع در ارتفاع ۲۲۰۰ روستای فیلبند شهرستان بابل سرچشمه می گیرد.این رود حدود ۶۰ کیلومتر طول دارد و عرض آن از ۳ متر تا۳۰ متر متفاوت است. کلا رود پس از گذر از مناطق ییلاقی و جنگلی بخش بندپی غربی و روستاهای بخش مرکزی شهرستان بابل در نزدیکی پل محمدحسن خان به بابلرود می ریزد.
آقارود: این رود کوچک که در روستای سیاه کلا محله شرقی قرار دارد پس از پیوستن به رود بابلرود به دریا می ریزد.[

موقعیت جغرافیایی
شهر بابل در ۱۵ کیلومتری جنوب دریای مازندران قرار دارد و رشته کوه البرز نیز حدوداً در ۱۰ کیلومتری جنوب بابل قرار دارد و بابلرود نیز از غرب این شهر می‌گذرد.
این شهرستان از شمال به شهرستان های ساحلیِ بابلسر و فریدونکنار ، از شمال شرقی به شهرستان سیمرغ، از شرق به شهرستانهای قائمشهر و سوادکوه شمالی، از جنوب شرقی به شهرستان سوادکوه، از غرب به شهرستان آمل و از جنوب به رشته کوه البرز و شهرستان فیروزکوه که در استان تهران است، همسایه است.

ارتباط با دریا
بابل می‌تواند از راه‌های مختلف با دریا ارتباط داشته باشد که عبارتند:

• مسیر اصلی، اتوبان بابل به بابلسر است که از شمال شهر بابل آغاز می‌شود و پس از گذر ۱۲ کیلومتر تا جاده ساحلی بابلسر ادامه دارد. این راه مطمئن ترین راه برای مسافران است.
• از دیگر راه‌ها می‌توان به جادهٔ زرگرشهرِ بابل(سپاه دانش) اشاره کرد که به مرز میان بابلسر و فریدونکنار می رسد. این جاده از زرگرشهرِ بابل شروع می‌شود. این مسیر حدود ۲۰ کیلومتر طول دارد. این راه در محدوده شهرستان بابل، دارای ۴ خط ( ۲ خط رفت و ۲ خط برگشت ) و بدون تفکیک است. در خارج از محدوده بابل عرض جاده، ۲ خطه ( ۱ خط رفت و ۱ خط برگشت ) می شود و تا جاده ساحلی دریا مازندران ادامه می یابد.
• راه دیگر جادهٔ بابل به بهنمیر است. این مسیر از شمال شرقی شهر شروع می شود و پس از گذر ۱۵ کیلومتر به شهر ساحلی بهنمیر ادامه می یابد. این راه یک جاده ی ۲ خطه ( ۱ خط رفت و ۱ خط برگشت ) و بدون تفکیک است که عرض آن ۷ متر است.

جدا شدن بابلسر و فریدونکنار
تا سال ۱۳۶۸ بابلسر و فریدونکنار، به عنوان یکی از بخش های ساحلیِ(به نام: بابلسر) شهرستان بابل بودند که از بابل جدا شدند و با هم به شهرستان بابلسر ارتقا یافتند. در سال ۱۳۸۶ ، فریدونکنار از بابلسر جدا شد و به شهرستان فریدونکنار ارتقا یافت. در حال حاضر این دو شهرستان در مجموع دارای ۶ شهر و جمعیتی بالغ بر ۱۸۳ هزار نفرند.
عدم جدایی این دو از بابل، این امکان را به بابل می داد که در سال ۱۳۸۷ (که تغییر در تعریف کلان شهر تصویب شد. به عنوان نخستین کلان شهر مازندران ارتقا یابد. در حال حاضر هیچ شهری در مازندران کلان شهر نیست.4

محله‌های بابل
محله‌های قدیمی
افراداربن، یهودی محله، باقر ناظر، کاسگرمحله یا کوزه‌گرمحله، عطارمحله، حیدرکلا، آستانه، مسجد کاظم‌بیگ، سیب‌باغ، طوقداربن، بی‌سرتکیه، گلشن، شاه‌کلا، شاه‌زنگی یا مسجد جامع، شهدا یا درب‌الشهدا، برج‌بن، آقارودپیش، سرحمام آقاحسن، همت‌آباد، آهنگرکلا، چاله‌زمین، قصاب‌کلا، چهارشنبه‌پیش، کفشگرمحله، آب‌بخشان، درکه‌سر، پرک‌داربن، قورمش‌لو، بیدآباد، درویش‌خیل، عرب‌خیل، سنگ‌پل، سرحمام میرزا هادی، میان‌کت، ابوالحسن و ابوالحسین، دباغ‌خانه‌پیش، هسسکاکلا، نفتی‌محله، وک‌محله، بندارکلا، درزی‌کتی، سرحمام بیزن‌حاجی، صددستگاه، سبزه‌میدان، کمانگر، هفت‌تن، قاضی‌کتی، کشتارگاه، گله‌محله، بازگیرکلا، اوشیب، خشت‌کوره‌سر، هلی‌باغ، قراءکلا یا نوعلم، خورشیدکلا، نقیب‌کلا، پیرعلم، درویش تاج‌الدین، مومن‌آباد، ابومحله، سیدجلال، آزادبن، کتی، سید زین‌العابدین.
محله‌های جدید
باغ فردوس، موزیرج، امیرکبیر، صددستگاه، باغبان محله، لرمحله، چهل دستگاه، بحر ارم شرقی، بحر ارم غربی، حمزه کلا، بزاز، اسلام، اکبرین، حکیم آباد، شهرک فرهنگیان، شهرک طالقانی، شهرک اندیشه، شهرک آزادگان، شهرک نیلوفر، شهرک تاکسیرانی، شهرک فرامرزی، شهرک کاظم بیگی، شهرک سعدی، شهرک بهمن، شهرک دانش، شهرک بهزاد، شهرک ارم، شهرک فاطمیه، شهرک آرزو، شهرک شمال، شهرک امام، شهرک گلسار و..
بزرگراه‌ها، بلوارها و خیابان‌ها
بزرگراه حائری مازندرانی، بلوار طالقانی، بلوار طبرسی، بلوار نوشیروانی، بلوار کشاورز، بلوار امام رضا، بلوار ولی‌عصر، بلوار جانبازان، بلوار شهید بهشتی، بلوار میرزا کوچک‌خان، بلوار ساحلی، بلوار مادر، بلوار غدیر، بلوار شهید نژاداکبر، خیابان مدرس، خیابان شریعتی، خیابان شهید صالحی، خیابان مطهری، خیابان سید جمال‌الدین اسدآبادی، خیابان امیرکبیر خاوری، خیابان امیرکبیر باختری، خیابان تختی خاوری، خیابان تختی باختری، خیابان نواب (گلشن)، خیابان بسطامی، خیابان تربیت معلم، خیابان مصطفی خمینی، خیابان نبوت، خیابان فرهنگ، خیابان سعیدالعلما (بازار)، خیابان امام، خیابان رستگار، خیابان سرگرد قاسمی، خیابان روحانی، خیابان نیما، خیابان سعیدی، خیابان شهریارپوری و…
میدان‌ها
میدان شیر و خورشید، میدان کشوری، میدان کارگر، سبزه میدان، میدان باغ فردوس، میدان جمهوری، میدان 7 تیر، میدان دانشگاه، میدان امام حسین، میدان شهیدان نجاریان، میدان سجودی، میدان اوقاف، میدان آستانه، میدان برج دیده‌بانی، میدان غدیر، میدان مادر، میدان انقلاب، میدان بزاز، میدان ششم بهمن، میدان 17 شهریور، میدان امیرکبیر

زبان
تا دوره صفویان، زبان عمده مردم بابل فقط زبان تبری طبری یا مازندرانی بود. با از بین رفتن سلسله باوندیان که حامی زبان طبری بود این زبان از رسمیت افتاد. امروزه مردم این شهر از زبان تبری و فارسی استفاده می کنند. زبان تبری در روستاهای اطراف بابل کاربرد بیشتری دارد.

تندیس میترا در موزه برتانیا

دین
پیش از ورود اسلام به ایران، ساکنان این منطقه پیرو آیین میترائیسم (آیین مهرپرستی) بودند. وجود دو آتشکده بزرگ منطقه، در این شهر سبب نامگذاری این شهر به مه میترا [جایگاه میترا(خدای راستی و مهربانی) بزرگ] شد. آتشِ این آتشکده همیشه در روز و شب برای دید مردم روشن بود. بقایای موجود از این دو آتشکده و وجود محله هایی با نام های خورشید کلا، روشن آباد، برج بن و … گویای این ادعاست.
پس از ورود اسلام، مردم منطقه بعد از اندکی مقاومت به این آیین روی آوردند. پیش از انقلاب اسلامی ایران، اقلیت مذهبی نسبتا بزرگی در بابل ساکن بودند که پیرو آیین یهودییت بودند که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از این کشور کوچ کرده و به اسرائیل مهاجرت کردند. در این بین، از چهره های سرشناس یهودیِ این شهر، می توان به بنیامین نتانیاهو اشاره کرد..در حال حاضر بیشتر مردم بابل مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازده امامی هستند.

فضای سبز
فضای سبز بابل علاوه بر پارک‌های محله‌ای، پارک‌ها و بوستان‌های زیر را شامل می‌شود.
• گلستان نوشیروانی بلوار شهید بهشتی
• پارک شهر شهید شکری تقاطع بلوار طالقانی و بلوار نوشیروانی
• بوستان نرگسبانوان بلوار غدیر
• پارک ساحلی بلوار ساحلی-پشت شهرک طالقانی
• باغ ملی شهرداری میدان شیر و خورشید
• پارک شادی خیابان دکتر شریعتی
• پارک چوبی اوصیا پنج‌شنبه‌بازار
• پارک و شهر بازی پردیس نوشیروانی در دست ساخت ابتدای جاده قدیم آمل، متی‌کلا
• پارک نهالستان در دست ساخت انتهای بلوار کشاورز
• پارک بهار نارنج در دست ساخت لوار امام رضا، ابتدای کتی غربی
• پارک سراج در دست ساخت لوار جانبازان، شهرک تندست
• پارک جنگلی بابلکنار بِزچَفت

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید