دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی كشاورزی

گرایش : اقتصادكشاورزی

عنوان : بررسی کارایی واحدهای کنسانتره در استان آذربایجان غربی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه

دانشكده كشاورزی

گروه اقتصاد و مدیریت كشاوزری

پایان نامه برای دریافت درجه كارشناسی ارشد (MSc).

رشته : مهندسی كشاورزی

گرایش : اقتصادكشاورزی

عنوان :

 

بررسی کارایی واحدهای کنسانتره در استان آذربایجان غربی

 

استاد راهنما :

دكتر لورنس انویه تکیه

 

زمستان 1393

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                   صفحه

چکیده……………………………………………………………………………………………………………. 1

فصل اول: کلیات:

۱-۱- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 3

۱-۲- بیان مسأله………………………………………………………………………………………………… 4

۱-۳- فرق آبمیوه با کنسانتره……………………………………………………………………………….. 5

۱-۴- فرآیند تولید کنسانتره میوه ………………………………………………………………………….. 6

۱-۵- اهمیت موضوع و ظرفیت صنایع تبدیلی کشاورزی در استان آذربایجان غربی……………… 12

۱-۶- منطقه مورد مطالعه……………………………………………………………………………………… 13

۱-۷- اهداف تحقیق…………………………………………………………………………………………… 14

۱-۸- فرضیه ­های تحقیق……………………………………………………………………………………… 14

۱-۹- روش پژوهش…………………………………………………………………………………………… 15

۱-۱۰- سازماندهی تحقیق……………………………………………………………………………………. 15

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق:

۲-۱- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 17

۲-۲- اهمیت کارایی در کشاورزی………………………………………………………………………… 17

۲-۳- جایگاه صنایع تبدیلی و نقش آن در کاهش ضایعات کشاورزی استان آذربایجان غربی… 18

۲-۴- کارایی: تعریف و روش­های محاسبه……………………………………………………………….. 20

۲-۵- رهیافت­های محاسبه کارایی…………………………………………………………………………. 22

۲-۶- پیشینه تحقیق……………………………………………………………………………………………. 25

2-6-1- مطالعات خارجی………………………………………………………………………………….. 25

2-6-2- مطالعات داخلی……………………………………………………………………………………. 29

فصل سوم: روش تحقیق

۳-۱- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 33

۳-۲- روش تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 33

۳-۳- جامعه آماری و حجم  نمونه…………………………………………………………………………. 33

۳-۴- ابزار اندازه ­گیری……………………………………………………………………………………….. 33

۳-۵- تجزیه­آماری…………………………………………………………………………………………….. 34

۳-۶- اندازه ­گیری کارایی به روش تحلیل فراگیر داده­ ها (DEA)…………………………………….. 34

3-6-1- مدل بازدهی ثابت نسبت به مقیاس (CRS)…………………………………………………… 37

3-6-2- عامل تولید و محصول اضافی (مازاد)………………………………………………………….. 38

3-6-3- مجموعه مرجع…………………………………………………………………………………….. 41

3-6-4- مدل بازدهی متغیر نسبت به مقیاس (VRS)…………………………………………………… 42

3-6-5- مدل حداکثرسازی محصول…………………………………………………………………….. 44

3-6-6- اطلاعات قیمتی و کارایی تخصیصی………………………………………………………….. 46

3-6-7- روش حداقل سازی هزینه……………………………………………………………………….. 46

3-6-8- روش حداکثرسازی درآمد……………………………………………………………………… 47

3-6-9- تحلیل نموداری روش DEA……………………………………………………………………………………………. 48

3-6-10- نکاتی در ارتباط با بهره گرفتن از روش DEA………………………………………………………………….. 49

3-6-11- برخی مزایا و اشکالات روش DEA……………………………………………………………………………. 50

۳-۷- داده و اطلاعات………………………………………………………………………………………………………………………. 50

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل نتایج

۴-۱- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 5۳

۴-۲- نتایج توصیفی…………………………………………………………………………………………… 5۳

4-2-1- توزیع فراوانی نسبی جنسیت مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره…………………………. 5۳

4-2-2- توزیع فراوانی نسبی سن مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره………………………………. 5۴

4-2-3- توزیع فراوانی نسبی تحصیلات  مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره…………………….. 5۴

4-2-4- توزیع فراوانی نسبی وضعیت تأهل مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره………………….. 5۵

4-2-5- توزیع فراوانی نسبی وضعیت شغلی مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره…………………. 5۵

4-2-6- توزیع فراوانی نسبی سابقه کاری مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره……………………. 5۶

4-2-7- توزیع فراوانی نسبی تولید محصول دیگر به جز کنسانتره واحدهای کنسانتره………….. 5۷

4-2-8- وضعیت مالکیت واحدهای کنسانتره…………………………………………………………… 5۷

4-2-9- توزیع فراوانی نسبی میزان تولید انواع کنسانتره در 1392 در واحدهای کنسانتره…….. 5۸

4-2-10- توزیع فراوانی نسبی میزان استفاده از مواد نگهدارنده در واحدهای کنسانتره…………. 5۸

4-2-11- توزیع فراوانی نسبی کیفیت میوه­های استفاده شده در واحدهای کنسانتره……………. ۵۹

4-2-12- توزیع فراوانی نسبی وضعیت صادرات در واحدهای کنسانتره………………………….. ۵۹

4-2-13- توزیع فراوانی نسبی میزان فروش محصول در صورت تحریم در واحدهای کنسانتره. 6۰

4-2-14- توزیع فراوانی نسبی تأثیر اثرات جوی بر کیفیت محصول در واحدهای کنسانتره…… 6۱

4-2-15- توزیع فراوانی نسبی تأثیر اثرات جوی بر قیمت محصول در واحدهای کنسانتره……. 6۱

۴-۳- نتایج برآورد انواع کارایی……………………………………………………………………………. 6۲

۴-۳-۱- محاسبه کارایی فنی و شناسایی واحدهای مرجع واحدهای کنسانتره …………………….. 6۲

۴-۳-۲-  محاسبه انواع کارایی واحدهای کنسانتره بر اساس مدل بازدهی ثابت نسبت به مقیاس.. 6۴

۴-۳-۳-  محاسبه انواع کارایی واحدهای کنسانتره بر اساس مدل بازدهی متغیر نسبت به مقیاس . 6۶

۴-۳-۴- نتایج حاصل از برآورد کارایی فنی و مقیاس در وضعیت بازدهی متغیر نسبت به مقیاس. 7۰

فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهاد ها

۵-۱- مقدمه…………………………………………………………………………………………………….. 7۵

۵-۲- نتیجه­گیری………………………………………………………………………………………………. 7۵

۵-۳- پیشنهادها………………………………………………………………………………………………… 7۸

۵-۴- پیشنهادهای پژوهشی………………………………………………………………………………….. ۷۹

منابع………………………………………………………………………………………………………………. 8۰

ضمائم……………………………………………………………………………………………………………. 8۶

ABSTRAC…………………………………………………………………………………………………… 93

فهرست جداول

جدول 3‑1- اطلاعات مربوط به مقادیر ستانده و نهاده واحدهای کنسانتره در سال 1391……. 5۱

جدول 4-1- توزیع فراوانی نسبی جنسیت مدیر عامل­های­  مورد مطالعه……………………….. 5۳

جدول 4-2- توزیع فراوانی نسبی سن مدیر عامل­های­ مورد مطالعه……………………………. 5۴

جدول 4- 3- توزیع فراوانی نسبی تحصیلات مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره……………… 5۵

جدول 4- 4- توزیع فراوانی نسبی وضعیت تأهل مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره………….. 5۵

جدول 4-5- توزیع فراوانی نسبی شغلی مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره…………………… 5۶

جدول 4- 6- توزیع فراوانی نسبی سابقه کاری مدیر عامل­های واحدهای کنسانتره……………. 5۶

جدول 4- 7- توزیع فراوانی نسبی تولید محصول دیگر به جزکنسانتره میوه توسط واحدهای کنسانتره        5۷

جدول 4-8- وضعیت مالکیت واحدهای کنسانتره……………………………………………. 5۷

جدول 4-9- میزان تولید انواع کنسانتره میوه در سال 1392 در واحدهای کنسانتره………….. 5۸

جدول 4-10- توزیع فراوانی نسبی استفاده از مواد نگهدارنده در واحدهای کنسانتره…………. ۵۹

جدول 4-11- توزیع فراوانی نسبی کیفیت میوه­های استفاده شده در واحدهای کنسانتره………. ۵۹

جدول 4-12- توزیع فراوانی نسبی صادرات  در واحدهای کنسانتره…………………………. 6۰

جدول 4-13- توزیع فراوانی نسبی میزان فروش محصول در صورت تحریم………………….. 6۰

جدول 4- 14- توزیع فراوانی نسبی تاثیر اثرات جوی بر کیفیت محصول در واحدهای کنسانتره 6۱

جدول 4- 15- توزیع فراوانی نسبی تأثیر اثرات بر قیمت محصول در واحدهای کنسانتره……… 6۱

جدول 4-16- انواع کارایی فنی واحدهای کنسانتره براساس مدل بازدهی ثابت نسبت به مقیاس 63

جدول 4-17- نتایج انواع کارایی واحدهای کنسانتره براساس مدل بازدهی ثابت نسبت به مقیاس 6۶

جدول 4-18- نتایج انواع کارایی واحدهای کنسانتره براساس مدل بازدهی متغیر نسبت به مقیاس ۶۹

جدول 4-19 – میزان کارایی فنی و مقیاس با بهره گرفتن از مدل بازدهی متغیر نسبت به مقیاس……………..7۲

جدول 4‑20- الگوگیری واحدهای تولیدی آذربایجان غربی از واحدهای مرجع……………… 7۳

فهرست نمودارها

نمودار 2-1- کارآیی تکنیکی، تخصیصی و اقتصادی با رهیافت نهاده گرا……………………. 21

نمودار 3‑1-  منحنی تولید یکسان محصول…………………………………………………… 35

نمودار  3‑2- اندازه ­گیری کارایی و مازاد عامل تولید…………………………………………. 40

نمودار 3‑3- تفکیک کارایی فنی به کارایی ناشی از مدیریت و کارایی ناشی از مقیاس……….. 44

نمودار 3‑4- تحلیل پوششی داده­ ها بر مبنای حداکثر­سازی محصول…………………………… 46

نمودار 3‑5- تحلیل نموداری روش DEA……………………………………………………. 49

چکیده

صنایع کنسانتره بخش مهمی از فرآیند تولید در بخش کشاورزی است که به کمک تکنولوژی، مازاد تولید را به ارزش افزوده تبدیل کرده و افزایش درآمد کشاورزان را در پی دارد. توسعه این صنایع با توجه به استفاده از امکانات و قابلیت­های موجود در روستاها، نقش مؤثری در توسعه­ی روستایی ایفا می­ کند. در این تحقیق به منظور بررسی کارایی فنی، تخصیصی و اقتصادی واحدهای کنسانتره در استان آذربایجان غربی با بهره گرفتن از رهیافت تحلیل پوششی داده­ ها صورت گرفت. داده­ ها و اطلاعات مورد نیاز از میان 14 واحد کنسانتره در استان آذربایجان غربی با بهره گرفتن از روش پرسشنامه و به طور مستقیم، در سال 1392 جمع­آوری گردید. بر اساس نتایج به دست آمده مدل تحلیل پوششی داده­ ها با فرض بازدهی متغیر نسبت به مقیاس نشان می­دهد که میانگین کارایی­های فنی، تخصیصی و اقتصادی 7/87، 59 و 8/52 درصد به دست آمد. شکاف بین کارآمدترین و ناکارآمدترین واحد کنسانتره استان از نظر کارایی فنی، تخصیصی و اقتصادی، 6/36، 6/85 و 8/86 درصد می­باشد. همچنین با فرض بازدهی ثابت نسبت به مقیاس میانگین کارایی فنی، تخصیصی و اقتصادی واحدهای کنسانتره در استان آذربایجان غربی به ترتیب برابر با 8/75، 7/40 و 33 درصد به دست امد. شکاف بین کارآمدترین و ناکارآمدترین واحد کنسانتره استان از نظر کارایی فنی، تخصیصی و اقتصادی، 50 ، 7/89 و 4/88 درصد می­باشد که نشان­دهنده عدم کارایی تخصیصی و اقتصادی قابل ملاحظه در واحد کنسانتره استان است.

کلید واژه: کارایی، تحلیل پوششی داده­ ها، واحدهای کنسانتره، استان آذربایجان غربی

-1-مقدمه

بی تردید انسان در تمامی دوران زندگی خود همواره با مشکلی بنام محدودیت و کمیابی و مواجه بوده است. این محدودیت و کمیابی در تمامی زمینه ها از جمله عوامل تولید و به تبع آن کالاها و خدمات کاملا محسوس است. از این رو بشر برای زندگی چاره ای جز استفاده هر چه بهتر از امکانات موجود جهت دسترسی به تولید بیشتر و با کیفیت بالاتر ندارد. در دنیای ما آنچه که به روشنی پاسخگوی این نیاز می باشد، مفهوم بالقوه کارایی و بهره وری است. (ابریشمی و نیاکان، 1389).

در جهان کنونی میزان تقاضای کالا نسبت به عرضه آن، به دلایلی همچون افزایش جمعیت، افزایش سطح توقعات و انتظارات مردم جامعه و غیره به طور فزاینده­ای رو به افزایش است، این در حالی است که عدم تعادل در تولید و مصرف غذا در جهان و خصوصاً در کشورهای جهان سوم مسئله بسیار مهمی است که خطر وابستگی را هر چه بیشتر تشدید می­نماید، به عبارتی استقلال سیاسی و اقتصادی این کشورها را تهدید می­ کند. چرا که استقلال در گرو قدرت تولید مواد غذایی می­باشد. در این راستا حتی کشورهایی که به منابع طبیعی و انرژی خود متکی هستند نیز در تلاقی فرآیند افزایش جمعیت از یک سو، کاهش تولید و افزایش روز افزون قیمت­ها از سوی دیگر، امکانات خرید و تأمین غذای مورد نیاز را به تدریج از دست خواهند داد، مگر آنکه خود تولیدکننده مواد غذایی خویش بوده و از پتانسیل­های بالقوه به خوبی استفاده نمایند (رمضانی، 1388).

بررسی تاریخ و روند رشد کشورهای توسعه یافته و مقایسه آن با کشورهای در حال توسعه نشان می دهد که وجه تمایز و نقطه قوت این کشورها، استفاده بهینه از فرصت ها و امکاناتی است که در اختیار داشته اند. این مقایسه نشان می دهد که بررسی های مرتبط با بهره­وری و کارآیی در جهت تحلیل وضعیت کنونی اقتصادی و صنعتی کشورهای مختلف و ارائه راه کارهای مؤثر در جهت رفع عقب­ماندگی، تا چه حد حائز اهمیت است. بیشتر کشورهایی که در سال اخیر رشد اقتصادی چشم­گیری داشته اند، این رشد را عمدتا” از طریق افزایش کارآیی و بهره وری عوامل تولید به دست آورده­اند، به طوری که سهم سرمایه ­گذاری جدید در این رشد در مقایسه با نقش افزایش کارآیی و بهره­وری اندک بوده است (ابریشمی و نیاکان، 1389).

امروزه یکی از مهمترین روش­های توسعه اشتغال و افزایش درآمد در مناطق روستایی، ایجاد و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی در بخش کشاورزی است. این فرآیندها می­توانند دربرگیرنده تغییرات فیزیکی، شیمیایی، نگهداری، بسته­بندی و توزیع تولیدات کشاورزی باشد (وزارت جهاد کشاورزی، ۱۳۸۴).

صنعتی شدن کشاورزی و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی دارای ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر هستند و در تعامل با یکدیگر می­توانند مجموعه ­ای از صنایع را برای دست­یابی به توسعه پایدار مناطق روستایی، معرفی کنند (UNIDO,2003).

بخش کشاورزی یکی از اساسی ترین پایه های استقلال هر کشور به شمار می رود و نقش مهمی در توسعه اقتصادی کشورها دارد. این نقش از نظر تأمین موادغذایی، ایجاد اشتغال، تأمین  ارز درخور ملاحظه است و از این رو خودکفایی در زمینه محصولات کشاورزی همواره موردتوجه مدیران و برنامه ریزان بوده است. افزایش تولید محصولات کشاورزی می تواند از طریق افزایش کاربرد عوامل تولید (تا انتهای ناحیه دوم تولید)، تغییرات عمده تکنولوژی و یا بهبود کارآیی بهره بردارن صورت گیرد. افزایش کاربرد عوامل تولید و تغییرات عمده تکنولوژی با محدودیت هایی روبروست، از این رو در شرایط کنونی بهترین و عملی ترین راه افزایش تولید محصولات کشاورزی، بهبود کارآیی و بدست آوردن محصول بیشتر از مجموعه ثابتی از عوامل تولید است. (شفیعی و همکاران، 1385).

1-2- بیان مسأله

صنایع کنسانتره بخش مهمی از فرآیند تولید در بخش کشاورزی است که به کمک تکنولوژی، مازاد تولید را به ارزش افزوده تبدیل کرده و افزایش درآمد کشاورزان را در پی دارد. توسعه این صنایع با توجه به استفاده از امکانات و قابلیت­های موجود در روستاها، نقش مؤثری در توسعه­ی روستایی ایفا می­ کند.

افزایش کارآیی را می­توان به عنوان یک مکمل مناسب و بادوام برای مجموعهﻯ سیاست­هایی که تولیدات داخلی را تشویق و حفاظت و هم چنین استفادهﻯ بهینه از منابع را ترویج می­ کند در نظر گرفت. کارآیی عامل بسیار مهمی در رشد بهره­وری منابع تولید به ویژه در اقتصاد کشاورزی کشورهای در حال توسعه مانند ایران است. این کشورها از یک طرف با فرصت­های محدود برای توسعه و پذیرش فن­آوری­های جدیدتر مواجه­اند و از سوی دیگر از فن­آوری­های موجود نیز به طور کارا استفاده نمی­کنند. بنابراین هر مطالعه در زمینهﻯ کارایی کشاورزان در تولید محصولات کشاورزی و کوشش در جهت بهبود کارایی آن­ها، بهره­وری عوامل تولید در کشاورزی را افزایش خواهد داد. با تجزیه و تحلیل کارآیی، از یک سو درجهﻯ موفقیت بهره­برداران در استفادهﻯ بهینه از منابع مشخص می­شود و از سوی دیگر امکان افزایش تولید محصولات با بهره گرفتن از مجموعهﻯ مشخصی از منابع و عوامل تولید مورد بررسی قرار می­گیرد (حسن پور، ۱۳۷۶ ).

با توجه به امکانات و محدودیت­های موجود در تولید محصولات، مناسب­ترین راهکار برای افزایش درآمد و کاهش هزینه­ها، تخصیص مطلوب عوامل تولید موجب بهبود کارآیی در تولید است. کآرایی، اثر بسیار زیادی بر افزایش عملکرد دارد و با تخمین کارآیی و شناسایی علل ناکآرایی در تولید، می­توان امید داشت که یکی از اهداف سیاست تولید محصولات یعنی بهبود کارآیی محقق گردد(حاجیانی و همکاران، ۱۳۸۴). از این رو، توجه به ارتقا و بهبود کارآیی هم در سطح خرد و هم در سطح کلان اقتصادی (ملی) از اهمیت شایان قابل توجهی برخوردار است. حتی در مقولهﻯ توسعهﻯ پایدار نیز، افزایش کارایی به منظور استفاده هر چه کمتر از منابع و نهاده­ها یک عنصر کلیدی در میان اهداف اقتصادی (رشد، عدالت، کارایی و اقتصاد سبز) زیست محیطی و اجتماعی به شمار می­رود (بریم نژاد و محتشمی، ۱۳۸۸).

بخش کشاورزی به منظور ایفای هر چه بهتر نقش خود در توسعه­ی کشور و پاسخگویی به نیازهای روزافزون به موادغذایی، ملزم به افزایش تولید محصولات کشاورزی است. این امر موجب می­گردد که تجزیه و تحلیل­های کمی تولید و افزایش تولید محصولات محصولات کشاورزی ارائه شده است، افزایش استفاده از منابع و نهاده­های اساسی (مانند زمین، آب و …) و توسعه ی فن­آوری­های جدید با مشکلات و تنگناهایی روبرو است. شاید مناسب ترین روش به کارگیری صحیح و بهینه­ نهاده­ها در این بخش باشد (مهرابی بشرآبادی و پاکروان، 1388). افزایش کارآیی را می­توان به عنوان یک مکمل مناسب و بادوام برای مجموعه­ی سیاست­هایی که تولیدات داخلی را تشویق و حفاظت و هم چنین استفاده­ی بهینه از منابع را ترویج  می­ کند در نظر گرفت. کارآیی عامل بسیار مهمی در رشد بهره­وری منابع تولید به ویژه در اقتصاد کشاورزی کشورهای در حال توسعه مانند ایران است. این کشورها از یک طرف با فرصت­های محدود برای توسعه و پذیرش فن آوری­های جدیدتر مواجه­اند، و از سوی دیگر از فن آوری­های موجود هم به طور کارا استفاده نمی­کنند. بنابراین هر مطالعه در زمینه­ کارآیی کشاورزان در تولید محصولات کشاورزی و کوشش در جهت بهبود کارآیی آن­ها، بهره­وری عوامل تولید در کشاورزی را افزایش خواهد داد. با تجزیه و تحلیل کارآیی، از یک سو درجه­ موفقیت بهره­برداران در استفاده­ی بهینه از منابع مشخص می­شود و از سوی دیگر امکان افزایش تولید محصولات  با بهره گرفتن از مجموعه­ی مشخصی از منابع و عوامل تولید مورد بررسی قرار می­گیرد. (حسن پور، 1376).

تعداد صفحه : 103

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***